Azra
Mozda najvazniji jugoslovenski bend svih vremena, Azra je svojim tekstovima istovremeno prozetim ljubavnom poezijom i dubokim socijalnim angazmanom, te svojom ostrom i prljavom muzikom, vjerovatno ucinila za Jugoslaviju ono sto su The Clash ucinili za ostatak svijeta. Branimir Stulic Johnny ce ostati zapamcen kao Homer balkanske rock poezije, sa ogromnim opusom izuzetnog umjetnickog kvaliteta. Na komentar banjaluckog novinara da su se u Jugoslaviji pojavljivali grafiti “Dzoni je bog”, Dzoni je odgovorio: “Dzoni je go kurac. To su bile gluposti za malu djecu. Ljudi svasta pisu, moraju necim da barataju, dosadan je bre zivot. I onda uzmu nekog nesretnika, jednog idiota i od njega naprave sta oni hoce.”
tesko vrijeme za matore prijatelju moj, na zidovima nasi tragovi, mi kruzimo ko psi
djevojke se ne obaziru za nama,njihove kose bude sjetu
dug je put do vjecnosti i mi ga prelazimo sutke i u miru
Uzas je moja furka
Branimir Stulic Johnny, rodjen je 12. aprila 1953 godine u Skoplju gdje je njegov otac Ivan, poreklom iz Nina (kod Zadra), radio kao oficir JNA. Medjutim vec sa pet godina Dzoni se vraca u Hrvatsku, jer je njegov otac dobio premestaj u Jastrebarsko, mesto nadomak Zagreba. Sezdesete godine porodica se seli u Zagreb, u novo naselje Siget, gde Dzonijeva majka zivi i danas. Posle gimnazije studirao je filozofiju, medjutim odsek je nekoliko puta menjao, tako da se napokon zaustavio na sociologiji i tu “zalutao” negde “izmedju prve i cetvrte godine”.
Mnogi njegovi znanci iz vremena dok je studirao govorili su kako je Stulic bio “jedanaesta gitara”. Nije poznavao note, svirao je poput mnogih samoukih gitarista, a ukus mu nije bio u skladu sa vremenom, u to vreme je drzao da je sevdah nas autenticni zvuk, koji najbolje dolazi do izrazaja u makedonskim pesmama. Kao samouki gitarista, on je vezbao danonocno, i uvek je bio u potrazi za prostorom za vezbanje. U pocetku karijere cesto je nastupao sam, sa akusticnom gitarom i to pretezno po zurkama gde je izvodio svoje, ali i tudje pesme raznih zanrova. U to vreme napisao je dobar deo pesama koje su se kasnije nasle na ranim albumima Azre.
Prva grupa koju je osnovao se zvala Balkan Sevdah Bend. Cinili su je dugokosi momci sa akusticnim gitarama i jedna pevacica. Svirali su sve, od Dzonijevih pesama, preko sevdalinki, narodnjaka, do The Beatles. Vremenom se bend sve vise okrece rocku, i kroz njega je proslo mnogo muzicara. Januara 1977. godine Dzoni je odlucio da promeni naziv grupe u Azra. Ime je odabrano po pesmi Hajnriha Hajnea, (”..iz plemena starih Azra sto za ljubav glavu gube i umiru kada ljube…”). I pod novim imenom su ceste promene u grupi tako da sezone ‘77. i ‘78. godine nastupa sa Jurom Stublicem, Jurijem Novoselicem, Marinom Pelajicem i Mladenom Juricicem. Jura i Dzoni, kao dve jake autorske licnosti, nisu mogli dugo da izdrze pod istim krovom, pa se citava ekipa odvaja od Dzonija i formira sastav Film. U to vreme Dzoni postaje clan Parnog valjka, ali ni ta kombinacija nije dugo potrajala, samo dve nedelje. Rezultati druzenja su ostali zabalezeni na albumima Parnog valjka: “Jablan” i “Kad Miki kaze da se boji”.
Vrativsi se ideji Azre, Dzoni za stalnog saradnika prihvata bubnjara Borisa Lajnera koji je u to vreme svirao sa grupom Haustor. Dugo su trazili adekvatnog basistu, tako da su se za prvi intervju slikali sa psom. Valjda da bi izgledali kao trio. Njih dvojica su snimili prvi singl sa pesmama “Balkan” i “A sta da radim”. Debi singl pokrece prve pozitivne kritike. Pesma “Balkan” koju je Dzoni napisao po povratku iz vojske, 1974. godine nosi u sebi sublimirane glavne odrednice njegovog autorskog senzibiliteta. Azri se uskoro pridruzio basista Miso Hrnjak. Trio koji je snimio kljucne ploce Azre bio je formiran. Dzoni je nastavio sa svojom idejom partizanskog proboja, tako da je grupa tokom leta svirala po trgovima na moru kaleci se u direktnim kontaktima sa slucajnom ili namernom publikom.
Debi album snimaju u prolece 1980. godine a za producenta je odabran veteran Drago Mlinarec. Rezultat je u producentskom smislu bio mrsav, ipak, pesmama to nije mnogo naudilo pa se ta ploca smatra jednim od najjacih debija u YU rocku. Tokom dvanaest numera Dzoni demonstrira prastave gitare, uticaj belog reggae zvuka, uzvikujuce, gotovo bolno pevanje i tekstove sa temama koje dotadasnja scena nije poznavala. Ipak, shodno vremenu, Dzoni je izbegao da snimi pesme sa jacim politickim temama, ostavljajuci ih za sledeci album. Kada je debi album stigao u prodavnice, publika je vec uveliko znala sve pesme, tako da je na koncertima grupa odlicno prolazila.
Dobar prijem prvog albuma otvorio je Azri vrata Jugotona i Dzoni je krenuo sa prekrajanjem i dopunjavanjem pesama koje je ranije napisao, a velikom brzinom je pravio i nove. Sledeci potez bio je singl sa pesmom “Lijepe zene prolaze kroz grad” otpevanom delimicno u slengu. Singl je ujedno bio najava za dupli album “Suncana strana ulice”. Producirao ga je sam Dzoni sto ce kasnije redovno ciniti. Medju dvadeset cetiri pesme uvrstio je neke iz najranijeg perioda. Dzoni je nezan, muzicki se oslanja na akustiku i novouvedene duvacke instrumente. Suprotno tome, politicke pesme gotovo nekontrolisano su pokuljale. Od gorke “Uzas je moja furka”, preko tada aktuelnih “Poljska u mom srcu”, “Kurvini sinovi”, “Uvijek ista prica”, Dzoni je progovorio o temama o kojima se ustrucavao da peva na debiju. Jugoton je jedino insistirao da se uz tekst pesme “Kurvini sinovi” dopise da je upucena “imperijalizmu i hegemoniji”, ma sta to znacilo.
Posle turneje po Jugoslaviji, koja je trajala tokom leta i jeseni, Azra je u zagrebackom klubu Kulusic oktobra 1981. godine odrzala sedam koncerata koji su snimani za trostruki zivi album “Ravno do dna”. Tih veceri definitivno su potvrdili status predvodnika. Dzoni se na tim visecasovnim nastupima gotovo nije obracao publici. Povremeno je u zaru svirke sutirao pojacala i tvrdoglavo je odbijao da izadje na bis.
Sledeci, dupli album “Filigranski plocnici” izlazi vec juna iste godine. Na njemu su politicki komentari jos direktniji: “Tko to tamo pjeva” , “68″, “Pavel”, “Gorki okus” nastala povodom zabrane zbirke pesama “Vunena vremena” i hajke na autora Gojka Djoga.
Vec januara 1983. godine Dzoni u Frankfurtu snima plocu “Kad fazani lete” i to sam sa Lajnerom, jer je Hrnjak napustio grupu. Slicna je i sledeca ploca “Krivo srastanje” nastala sa Lajnerom godinu dana kasnije, takodje u Frankfurtu. Sem njegovih pesama tu je obrada stare narodne “Klincek stoji pod oblokom”. Posle te ploce, Lajner redje radi sa Dzonijem. Paralelno delujuci sa brojnim zagrebackim sastavima, Lajner, basista Srdjan Zljebacic Saher (ex Haustor) i gitarista Mladen Juricic (ex Film) formiraju grupu Vjestice.
Posle ploce “Krivo srastanje”, Dzoni se preselio u Holandiju gde je snimio trostruki album “It Ain’t Like In The Movies At All” na kome se nalaze nove, ali i puno starih pesama prepevanih na engleski. Sledecu plocu “Izmedju krajnosti” radi u Zagrebu sa Lajnerom, Jurom Padjenom (ex Grupa 220, Parni valjak, Aerodrom) i basistom Stivenom Kipom (Stephen Kipp) koji je sa njim dosao iz Holandije. I na ovoj ploci ima dosta obrada, pretezno starih narodnih pesama, a kao najuspesnije se izdvaju “Adio Mare” Vlahe Paljetka i “Zadovoljstina” po motivima “I Can Get No Satisfaction” The Rolling Stones.
Tokom 1987. godine ista ekipa je na turneji snimila cetvorostruki zivi album “Zadovoljstina” koji se pojavio u bogatoj opremi. Uz booklet sa tekstovima svih pedeset pesama, dodata je i knjizica “Anonymous eprigrams” sa Dzonijevim poetskim radovima. Na albumu se pored starih pesama, nalazi serija novih, ali to su pretezno obrade stranih autora.
Sledeci album je solisticki, dupli “Balkanska rapsodija” i Dzoni ga snima u Zagrebu 1988. godine uz producentsku pomoc Australijanca Teodora Janija (Theodore Yannie). Ploca je sklopljena po slicnom principu kao i prethodne. Stulic malo peva na engleskom, malo se dotice makedonskog folklora, ali i domace pop istorije.
Plocu “Balegari ne vjeruju sreci” Dzoni je snimio pocetkom 1990. godine sa Sevdah Shuttle Bandom koji su cinili Jura Padjen, Tomislav Sojat i Branko Knezevic. Sa nje se izdvaju obrade “Lilly Of The West” iz repertoara Boba Dylana koja je u Dzonijevom prepevu dobila naziv “Usne vrele Visnje”.
Tokom sledece godine Stulic u Sarajevu i Holandiji snima plocu “Sevdah za Paulu Horvat”, ali se materijal na CD-u pojavljuje tek 1995. godine. U skrtoj produkciji, na nivou demo snimaka, tu se pored tradicionala “Jovano Jovanke”, “Dimitrije sine Mitre” nalaze “Otac moga oca” na tekst Milovana Vitezovica, “Prica o kralju” na tekst Ljubivoja Rsumovica, “Partizan” iz repertoara Lenarda Koena i druge.
Veci deo 1991. godine Stulic je proveo u Beogradu a potom se vratio u Holandiju. U jesen 1995. godine opet je nekoliko meseci u Beogradu. Na Sajmu knjiga promovise svoj prevod knjige “Bozanska Ilijada”, radi konacni miks nekih pesama koje izlaze na duplom disku “Anali”, a izdavacka kuca Komuna postupno objavljuje njegove ploce na diskovima.
Na CD-u “Balegari ne vjeruju sreci” koji je objavljen 1996. godine kao bonus su se nasle “Mokre ulice” koje je Dzoni komponovao zajedno sa Dejanom Cukicem.
Iz prvog duzeg Johnnyevog boravka u Holandiji, tacnije u Utrechtu, datira i njegovo poznanstvo sa danasnjom mu zenom Josefinom Frudmaier, jednom od sekretarica gradskog doktora.
Danas Dzoni zivi u Holandiji i bavi se prevodjenjem anticke poezije i fudbalom (kako on sam kaze).
Iz Dzonijevog prevoda Ilijade:
“Bijes je tvoja pjesma,
Ahilejov inat besmrtan i strasan,
Lose uspomene Ahajcima nanose,
Krasnim junacima podzemlje ogadi,
A smrt i pustos darivajuci stupa,
Ne da se goste ptice i psine eh, vec da bozja volja bude ispunjena”
(Prva slova ovih stihova daju riječ BALKAN)
wikipedia.org - Branimir Štulić
Diskografija
Azra (Jugoton 1980.)
Sunčana strana ulice(Jugoton 1981.)
Ravno do dna (live 3XLP) (Jugoton, 1982.)
Filigranski plocnici (Jugoton, 1982.)
Singl ploce 1979.-1982 (Jugoton, 1982.)
Kad fazani lete (Jugoton, 1983.)
Krivo srastanje (Jugoton, 1984.)
Izmedju krajnosti (Jugoton, 1987.)
Zadovoljstina (Jugoton, 1988.)
Balkanska rapsodija (Jugoton 1989.)
Balegari ne vjeruju sreći (Jugoton 1990.)
Sevdah za Paulu Horvat (Komuna 1995. CD)
Anali (Komuna 1995. double CD)
Blase (Hi Fi Centar 1997.)
