O kad ce doci dan, da sletim u Japan
da vidim suncev dom i s gejsom pravim LoM…

english: SMAK on wikipedia

Točak istorije

Radomir Mihajlovic Tocak , rodjen je 1950 godine u Cacku. Tocak je mozda malo cudan nadimak, ali ni objasnjenje nije nista bolje. Naime, Radomir Mihajlovic za svoj nadimak i sam kaze: Moj otac je bio amater - pjevac i on me je ucio muzici. Bio je po zanimanju kolar. Pravio je fijakere, stara zaprezna kola… Dakle, moj otac je imao istetoviran tocak na ruci i od silne moje brace (moj otac je imao 11-toro djece i svi smo mi bili njegovi tockovi) ja sam jedini istetovirao tocak kao porodicni simbol. I drustvo me je prozvalo Tocak.

Nakon sto je ljeta 1959 godine iscasio nogu u kuku provodi pet godina po bolnicama, vezan za krevet i … gitaru. Po izlasku iz bolnice, zavrsio je osnovnu i zatim se potpuno posvetio muzici. Pocinje kao clan grupe Decaci sa Morave, da bi 1970 presao u Belgiju gdje radi klupske svirke. Negdje krajem 1971 Tocak se vraca u Cacak i svira po kafanama i parkovima. U tom periodu upoznaje Zorana Milanovica iz Kragujevca i bubnjara Slobodana Stojanovica - Kepu koji su tada svirali u grupi Dzentri. Decembra iste godine njih trojca na relaciji Cacak - Kraljevo - Kragujevac oformljavaju grupu SMAK. Sa njima u to doba nastupaju pjevac Slobodan Kominac i orguljas Misa Nikolic. Grupa SMAK svoje ime je dobila po dramskom kolazu koji je u to vrijeme bio postavljen u Kragujvcu. Doduse za naziv su govorili da je skracenica od “Samostalni muzicki ansambl Kragujevac”.

Prve nastupe grupa SMAK je imala na raznoraznim igrankama gdje su svirali svijetske rock hitove, ali i rastjerivali publiku dugim improvizacijama. U periodu od nastanka grupe pa negdje do 1973 provode aktivno komponujuci, da bi Tocak na kraju od svega toga napravio serijal od 22 instrumentala, od “Biska 2″ do “Biska 23″, posvecena njegovom prijatelju iz Cacka - Biski. U tim kompozicijama grupa SMAK postavlja isnovu svoga zvuka - progresivni rock sa jazz elementima, mada nerijetko zalaze u Blues. Aprila 1973 godine SMAK sa domacinom gitarijade u Pozarevcu - grupom Dijamanti dijeli prvo mjesto, da bi u ljeto iste godine pobjedili na festivalu POP Muzike u banatskom selu Sanad. U oktobru, nakon serije promjenjenih pjevaca, u grupu dolazi Boris Arandjelovic. Boris prolazi na audiciji i to tako sto je svojim visokim tenorom dobro otpjevao pjesmu Child in Time - grupe Deep Purple.

Prvi singl objavljuju marta 1974 godine. Prvi put im se pruza prilika da se predstave u Beogradu 10. novembra 1974. godine na rodjendanu emisije Vece uz radio. Nastupaju u domu sindikata sa Bijelim Dugmetom, POP ( Rock ) Masinom i drugim grupama, da bi nekoliko dana kasnije trijumfovali na samostalnom koncertu na Filoloskom fakultetu. Tada prvi put sa njima nastupa orguljas Lazar Ristovski iz Kraljeva, koji redovan clan postaje januara 1975 godine. Krajem januara 1975. godine SMAK svira sa madjarskom grupom Omega u domu sindikata, zatim u februaru nastupaju na rock veceri Opatijskog festivala i nakon toga u Zagrebu na smotri najboljih gitarista Kongres rock majstora , gdje Tocak na cudjenje mnogih ne biva izabran medjeu cetvoricu najboljih i to samo zato sto nije bio eskluzivac jugotona.

Aprila 1975. dogadja se nesto nesvikadasnje na diskografskom trzistu, naime izlaze 2 ista singla u razlicitim izdavackim kucama. Stvar je u tome da su SUZY i RTV Ljubljana imale ugovore sa SMAK - om, te su pozurili da objave singl sa tada apsolutnim hitom, instrumentalnom kompzicijom pod nazivom “Ulazak u Harem”. SMAK u maju krece na turneju sa Bjelim dugmetom i istocnonjemackom grupom Phadys na svirke po Hrvatskoj i Bosni. Krajem maja nastupaju na festivalu BOOM u Zagrebu, a ubrzo nakon toga pristupaju snimanju debi albuma SMAK na kome se naslo 5 kompozicija.

U pocetku tekstove za SMAK pise iskljucivo Tocak, da bi u kasnijem periodu potrazili usluge Mirka Glisica iz Kragujevca koji ce sa njima suradjivati i na slijedecim plocama. Album jos vise uzdize kult status grupe i gitariste Tocka sto potvdjuje uspjesna turneja i tronedjeljni nastupi po Istocnoj Njemackoj. Aprila 1976 godine objavljuju maksi singl sa udarnim hitom “Satelit”. Omot ploce je na otvaranje, a iz unutrasnjosti je iskakao mali satelit, tako da se jasno vidi namjera izdavacke kuce da napravi sto komercijalniji proizvod. U junu odlicno prolaze na BOOM festivalu u Beogradu. Tocak snima instrumentalni SOLO album, a u oktobru SMAK objavljuje singl sa pjesmama “Ljudi nije fer” i “El Dumo” povodom koje se na TV-u emituje jednocasovni dokumentarac snimljen u NewYork-u.

Negdje u to vrijeme Laza Ristovski prelazi u Bijelo Dugme, a novi clan grupe postaje klavijaturista Miki Petkovski iz Skopja. U godisnjoj anketi citalaca Dzuboksa, grupa osvaja visoke pozicije. Na proljece godine 1977. grupa SMAK u Londonu snima jedan ambiciozan album pod nazivom Crna Dama. Plocu otvara naslovna kompozicija u Hard Rock maniru, zatim za njom slijedi balada “stvar ljubavi”, da bi se na istu nastavio komplikovani instrumental “Domaci Zadatak” koji upucuju grupi Bijelo Dugme porukom “kada naucite svirati javite se”. Ploca se zavrsava pomalo etno orijentisanim kompozicijama “Daire” i “Plava pesma” u kojima gostuju gudaci Harmonium Quartet iz Londona.

Grupa nakon toga polazi na veliku turneju. Sviraju u prepunom Pioniru, nastupaju na Novosadskom BOOM festivalu, a album im dostize zlatni tiraz. Na osnovu te ploce potpisali su ugovor sa njemackom kucom Bellaphon, koja je za englesko trciste objavila album “Black lady” sa tekstvima na engleskom. Americki casopis Guitar Player daje pozitivnu kritiku ploce. U godisnjoj anketi Dzuboksa dobijaju priznanja kao grupa godine, za najbolji album, singl, omot ploce, a i muzicari su pojedinacno na prvim mjestima. Januara 1978 godine na festivalu MIDEM u Kanu americka firma Fantasy i spanski ogranak kuce RCA otkupljuju album “Crna dama”.

Godine 1978 Miki Pekovski odlazi u JNA i vise se ne vraca u grupu. Objavio je solo album “Ko Zna” na kome su ucestvovali clanovi grupa SMAK, Leb i Sol, Lazar Ristovski, Gordana Ivandic i perkusionista David Moss. Novi klavijaturista SMAK-a postaje Tibr Levai. U to vrijeme Tocku postaju problem tekstovi, kojima ostatak grupe nije zadovoljan, pa u losoj atmosferi na jesen 1978 godine snimau LP “Stranice Naseg Vremena” koji pomalo podsjeca na progresivnu fazu Korni grupe. Poslije te ploce grupu napusta Tibor Levai, ali iz grupe krajem 1978 odlazi i Tocak. Kao povod za razlaz navelo se insistiranje Radomira Mihajlovica Tocka na njegovim tekstovima kao i da se na engleskoj verziji albuma “Stranice naseg vremena” nadju tekstovi Davida Mossa, sa cim se ostali clanovi grupe nisu slozili. Grupa u to vrijeme ima nekoliko nastupa sa Dadom Topicem i klavijaturistom Krisom Nikolsom ( ex. TIME ), a u kombinaciju ulazi gitarista Srdjan Miodragovic ( ex. Mirni Ljudi ).

Ipak pocetkom 1979. u grupu se vraca Tocak i sa sobom dovodi i Lazu Ristovskog koji razocaran losom prodjom ploce koju je snimio sa Ipetom Ivandicem kao i losim stanjem u Bijelom Dugmetu odlucuje da se vrati u SMAK. U to vrijeme sporazumno rekidaju uigovor sa firmom “Bellaphon”, nezadovoljni njihovim propagandnim radom za europska izdanja. Pocetkom 1980. godine grupa priprema plocu “Rock cirkus” na kojoj je trebalo da se ostvari kompromisno vidjenje svih clanova. U produkciji Dade Topica napravili su hard rock orijentisano djelo, sa ociglednim komercijanim pretenzijama. U to vrijeme PUNKA i novog talasa SMAK je djelovao sasvim anahrono i oni juna 1981 godine odlucuju da prestanu sa radom. Na Kalemegdanu u Rockoteci drce oprostajni koncert pred oko 6000 vjernih fanova i na istom izvode dio materijala sa tek snimljenog albuma “Zasto ne volim sneg”. Ova ploca u pocetku zamisljena kao Tockov solo projekat na kraju je na insistiranje PGPRTB-a objavljena pod imenom SMAK. i zato na njoj ne pjeva Boris Arandjelovic, nego se umjesto njega pojavljuje Dado Topic. Album je atmosferom prilicno turoban jer ga je Tocak posvetio svome preminulom bratu.

Polovinom oktobra 1986 godine SMAK ponovo radi u staroj postavi i sa novim klavijaturistom Milanom Djurdjevicem. Nakon toga snimaju lose ocjenjen LP “Smak 86″ i poslije krace turneje opet prestaju sa radom. U okviru zajednickog koncerta “Legende YU rocka” odrzanog u Zagrebu 25. maja 1987 godine nastupaju Tocak, Lola Andrejevic i David Moss, pod imenom R.M. Tocak Band. Na duplom koncertnom albumu zabiljezena je njihova pjema “Because”. SMAK se treci put okuplja poslije kragujevackog ponocnog koncerta u maju 1992. Klavijature opet svira Laza Ristovski. Bez pretjeranih ambicija sviraju 3 koncerta u Beogradu i nekoliko po Srbiji. U to vrijeme izlazi im kompilacija “Retrospektiva”, kasetno izdanje ploce na engleskom “The Pages Of Our Time” i koncertna kaseta ” odLIVEno “, sa junskih nastupa u Sava centru. Nakon toga grupa opet prestaje sa radom.

1993 Tocak snima muziku za film “Vizantijsko plavo” i tu uz svoje kompzicije snima i nekoliko naroidnih motiva , medju kojima se nasao i ” Zajdi, zajdi “. 1994 Tocak i Kepa opet obnavljaju grupu , ovaj put sa mladim snagama : drugi komplet bubnjeva svira Dejan Stojanovic, pjevac je Dejan Najdanovic, basista Vlada Samardzic i gitarista Milan Milosavljevic. Ova postava snima CD “Bioskop FOX” koju je producirao Tocak. Tocak jos radi muziku za TV film “Bozicna pjesma” u reziji Nikole Lorencina. Godine 1996 RTV Slovenija objavljuje kompilacijski CD “The Best of Smak”. U proljece 1997 Smak svira seriju koncerata u Sloveniji, a maja iste godine u kragujevackom bioskopu Sumadija odlucuju se za neobican experiment. Sviraju koncert bez publike i taj materijal objavljuju na duplom kompakt disku “Live Without Audience”. Ploca nudi 22 teme iz svih faza karijere a novi basista je Sale Markovic.

Nedavno je grupa SMAK izdala novi album pod nazivom EGREGOR. Za naziv istog Tocak kaze : Naziv Egregor je prilicno nepoznat u javnosti. On obillezava ono sto je neizrecivo. Navescu jedan primjer, mi smo navikli da se sve moze opisati rijecima, ali nismo u stanju da opisemo kad nas boli zub. Govor tog bola moze biti EGREGOR . Znaci govor koji smo u stanju da razumijemo, ali nismo u stanju da ga iskazemo. Dakle sve se uklapa da u koncepciju, odnosno namjeru da da to bude ovog puta bez teksta i da se album zove “Egregor”. Egregor znaci duhovnu ili psihicku energiju koju zajedno mozemo da stvorimo. Znaci, ako zajednicki stvaramo neko djelo, to sto svi mi osjecamo prilikom rada na tome, to se zove egregor - jedna atmosfera, ambijent…. “EGREGOR” - novi CD i MC grupe SMAK ponistava sadacnje shvatanje domace muzike, ili bolje receno podsjeca na shvatanje muzike iz ” zlatnog doba ” domace rok muzike. Kazem podsjeca, jer “EGREGOR” doseze mnogo dalje od svojih predaka. Zvuk koji sa dobija sa ovog CD-a je nesto sto se ne moze objasniti rijecima vec nesto sto se mora osjetiti. Jedno je sigurno “EGREGOR” predstavlja svjetionik koji ce jos dugo sam stajati i ukazivati na pravac slijedbenicima Radomira Mihajlovica Tocka i pravog rock zvuka. Smak je bitno izmjenjen u odnosu na staru, klasicnu postavu. Iz stare postave ostali su samo bubnjar Slobodan Stojanovic Kepa i Tocak. Ostali clanovi su: - pjevac Dejan Najdanovic Najda iz Nisa, - onda trojica kragujevcana - Mikica Milosavljevic - gitara, - onda Kepin sin Dejan Kepa junior bubnjevi i - Sale Markovic basista. Dakle, sestorica: dva bubnja, dve gitare, vokal i bas.

DISKOGRAFIJA:

1975 Smak
1977 Crna dama
1978 Stranice našeg vremena
1978 Black Lady
1978 Dab In The Middle
1980 Rock cirkus
1981 Zašto ne volim sneg
1986 Smak ‘86
1995 Bioskop Fox
1999 Egregor

Singlovi

1975 Živim…Biska 13-Biska 16
1975 Ulazak u Harem-Sto Ptica
1975 Ulazak u Harem-Epitaf
1976 Satelit
1976 Ljudi nije fer-El Dumo
1978 Nevidljive Terazije-Hitopadeza
1979 Na Balkanu

Live

1992 odLIVEno
1997 Live Without Audience
2002 3. Mart 2000. Kragujevac Klub La Cinema

Kompilacije

1977 Ulazak u Harem, Plava Pesma - The best of
1996 The Best Of Smak
1996 Star? Mlad. Večan?
2001 Istorija

SMAK web